Geleceği konu alan filmler olur ya, yıl 2121, jetgiller misali vatandaş stratosfer’e yakın mesafelerde yaşıyor yada yıl 2056, kuru fasülye + pilav geçerliliğini yitirmiş, onun yerini besin kapsülleri falan almış, biz de onlarla besleniyoruz. Tık+tık+tık aman Allah göstermesin…

Gösterilen, vaadedilen yada dayatılan gelecek epey duygusuz görünüyor. Boston dynamics tarafından robot köpekler üretiliyor hatta satışa sunuluyor. Dünya petrol lideri Rockefeller bayrağını gözünü mars’a çeviren ve otomotiv sektöründe liderliğe oynayan Elon Musk’a devrediyor. Kısacası Dünya hızla değişmeye devam ediyor, tabi bu değişimden alışveriş alışkanlıkları da payını alıyor. Peki gelecekte bizi bekleyen alışveriş değişimleri neler olacak? 

Bir çok kişi perakende mağazaların yerini internet sitelerinin yada uygulamaların alacağını söylemekte. Ben yıllardır eticaret ile uğraşan ve tüketici alışkanlıklarını uzun zamandır takip eden biri olarak şunu söyleyebilirim ki, binlerce yıldır perakende alışveriş değişmemiştir, bende ilerleyen zamalarda insanların toplum içinde sosyalleşme ihtiyacı ortadan kalkmadığı sürece, fiziksel alışveriş mağazalarının yollarına aynı şekilde devam edeceğini lakin ilerleyen teklonojiyi kullanarak ciddi şekilde gelişeceklerini düşünüyorum.   ve temazsız ödemeler ile herhangi bir kasiyere ihtiyaç duymadan alabilecek, ürün biz satın alma işlemini tamamladıktan saniyeler sonra, hızla otomatik paketlenecek ve hazır halde mağaza çıkışında bizleri bekleyecektir.

Alışveriş merkezlerine gelirsek, ms110 yılından bu yana değişmeyen alışveriş merkezi geleneği uzun yıllar değişmeyecek gidi görünüyor lakinnn ciddi farklılıklar perakende mağazalarda olduğu gibi alışveriş merkezlerinde de kesinlikle olacaktır ama benim altını çizmek istediğim nokta biraz farklı. Örneğin; şuan trendyol, hepsiburada gibi pazaryerlerini alışveriş merkezleri gibi düşünelim gerçek alışveriş merkezi keyfini vermiyor değil mi? Sadece ürün satın alma tarafları gelişmiş. Alışverişten sonra normal avm’ler deki gibi bişeyler yiyip, çay, kahve eşliğinde sevdiklerinle sosyalleşemiyorsun. Aslında tüm bunları sanal olarak yapabildiğimiz sanal bir alışveriş merkezi düşünün? Aslında böyle bir uygulama 2012 yıllarında flash kullanılarak epttavm adı altında yapılmıştı ama sanki biraz erken adım atıldı. Sanal kimliğiniz ile tıpkı bir oyundaymışsınız gibi alışveriş merkezine girebiliyor, sevdiğiniz mağazalardan ürün bakıp, satın alabiliyor, yardım istediğinizde satış danışmanına sorular sorabiliyor, film izleyip, yemek siparişi verebiliyordunuz ama o dönem hiçbir şekilde reklamları yapılmadı ve hızlı bir şekilde rafa kaldırılarak, normal bir pazaryeri mantığına evrildi, halbuki yandan yandan devam etseydi, ben ileriki yıllarda başarılı olacağına kesinlikle inanıyorum. Özellikle şuan dijital çağda yetişen çocukları düşündüğümüzde, bu çocukların bu oyuna dahil olduklarını ve aileleri ile birlikte alışveriş yapabildiklerini bi düşünsenize, 18 yaş sınırının olmadığını, aileleri ile birlikte hem bir oyun, hem de alışveriş deneyimini aynı anda yaşayabildiklerini bi düşünün, harika bir pazaryeri deneyimi olmaz mıydı?

Pazaryeri demişken, dikey pazaryerlerinin geleceğinin müjdesini ilk ben vermek isterim. Pazaryerinin dikeyi mi olur önder allah aşkına diyorsanız, görürsünüz olacak. Eldivenden merdivene ürün satan hepsiburada, trendyol gibi pazaryerlerinin haricinde dikeyde tek kategoriye odaklanan pazaryerleri çok ciddi bir ilerleme kaydedecek. Örneğin bir hırdavat pazaryeri oluşacak, ikea, koçtaş, evidea, tekzen gibi büyük markaların birleştiği bir internet sitesi, uygulama düşünün, bir hırdavat malzemesi ihtiyaç olduğunda en doğru markaların burada olduğunu ve avantajlı fiyatlarla ürün sattığını biliyor olsanız, bu siteyi ziyaret etmez miydiniz? Yada sadece bebek ve çocuk ürünleri dikeyinde bir pazaryeri olduğunu ve bünyesinde ebebek, civil, idil baby, panço gibi tüm bebek markalarının dahil olduğunu düşünün, bence çok iddialı bir marka olurdu, görürsünüz olacak.

Ayrıca sosyal alışveriş dönemi başlayacak, hatta amerika’da ve bazı avrupa ülkelerinde başladı bile, sadece Türkiye’ye henüz gelmedi, şuan takip ettiğiniz sayfalarda ürün etiketlerini görüyorsunuzdur, o etiketin üzerine tıkladığınızda ürünün bağlı olduğu internet sayfasına instagram sizi yönlendiriyor, peki ya yönlendirmeseydi? Direk instagram üzerinden alışverişinizi hızlıca tamamlayabilseydiniz? Daha iyi olmaz mıydı? Kart bilgileriniz instagrama tanımlı olsa, ve ödemeyi direk instagram üzerinden saniyeler içinde yapsanız? İnternet sitesi kurmaya pazaryeri yada başka sitelere entegre olmaya hiç gerek kalmayabilir değil mi?

Tabi burada kazanan yine teklonoji olacak, eğer ki sizler başka platformlar üzerinden ürünlerinizi satmaya devam ederseniz, bir başkası aynı ürünü sizden daha uygun fiyata satana kadar devam edebilirsiniz. O yüzden stoksuz işler yapmaya özen göstermek, aracı olmak her zaman daha iyidir. Örneğin yemek sepeti, mutfağında bir çeşit yemek yapılmıyor ama günde onbinlerce yemek siparişi alabiliyor, işler ters gitse ve bugün siteyi kapatıyoruz deseler hiç stokları olmadığı için sorun yaşamazlar Bir başka örnek uber, onbinlerce taksi hizmetinde ama kendi bünyesinde çalışan bir tane otomobil yok, sadece aracılık ediyor, o yüzden sizlerde bir şirket kurarken, giyim, yemek yada hizmet olmasına değil, teklonoji şirketi olmasına dikkat edin.

Tabi işin teklonojisi değiştiği zaman bu işin teslimatı da değişecektir, dronla teslimatlar ülkemizde olmasa da, diğer ülkelerde yapılmaya başlandı, dronların şarj süreleri, hızları, ürün taşıma kapasiteleri arttıkça, hava trafiği oluşmaya başlayacak, bu durum günden güne gelişecektir. Karadan giden teslimatlarda ise, insansız araçlarla ürünler yüklenebilecek, taşınabilecek ve hatta teslim bile edilebilecektir.

Teklonoji demişken, ödeme yönteminden bahsetmeden olmaz, tabili ileride nasıl ödeme alacağımız konusunda herkes hem fikirdir diye tahmin ediyorum? Tabiki de bitcoin ile yada diğer coinler ile, şuan belli ülkeler nezninde kullanılan ve sadece o bölgelere ait ödeme yöntemleri mevcut, bunlar CIS de farklı, mena da farklı yada avrupada farklı ama bitcoin gibi bir ödeme şekli dünyanın her yerinde aynı tanıma ve değere sahip, o yüzden tek tip ve dijital bir ödeme yöntemi olan bitcoin ileride yaygınlaşacak ve ödemeler bitcoin yada diğer coinler aracılığı ile çok rahat yapılabilecektir.

Bu haftalık benden bu kadar.

Sevgiler, saygılarrrr.