Onbinlerce liralık reklam yaptım, binlerce liralık hediye kuponları dağıttım, deli gibi personel bastım içeriye yok ya olmuyor, yükseltemiyorum ciroyu, kafayı yiyeceğim diyenlerden misiniz?

Öncelikle ciro yükseltmek için 4 temel unsur vardır, firma olarak bunlara sahipseniz çok rahat bir şekilde gaza basabilirsiniz.

1- Doğru Ürün

2- Doğru Fiyat

3- Doğru Pazar

4- Doğru Yazılım

Ne demek istiyorum 1. maddeyi açarak hemen açıklayalım, doğru ürün ne demek? Ürettiğiniz yada toptan satın aldığınız ürünün, doğru sezonda, doğru kişilere, zamanının modasına ve tarzına uygun şekilde sunmanız gerekiyor. Örneğin; yaz ayına girerken hangi ürünlerin doğru ürünler olduğunu kategori bazında örneklendirerek sıralayalım;

Tekstil ürünleri satıyorsanız; mayo, şort, tişört gibi ürünler yaz sezonuna uygun doğru ürünler biliyorsunuz. Mobilya kategorisindeyseniz, oturma odasından ziyade, yaz ayı için bahçe mobilyaları doğru ürünler arasına girer. Kozmetik sektöründeyseniz; güneş kremleri, bronzlaştırıcılar yaz sezonu için doğru ürünlerdir. Yani sizler yaza girerken hala kışlık ürün satmaya çalışırsanız bırakın gaza basmayı motor fireni çoktan markanız için aktif olmuştur, haberiniz yoktur.

İkinci maddeyi açalım, doğru fiyat. Doğru ürünleri buldunuz, doğru zamanda satışa sunduğunuzu düşünüyorsunuz, rakiplerinize göre avantaj elde etmek istiyorsanız doğru fiyata sunmak işinizi kolaylaştırır. Rakiplerinizden pahalı kalıyorsanız bunun bir kaç nedeni olabilir; birincisi çok kaliteli malzeme ve işçilik ile üretim yapmış olabilirsiniz, o zaman rakiplerinizden pahalı kalmanız bir dezavantaj yaratmaz ama sunumuzun yani ürün çekimlerinizin rakiplerinizden iyi olması gerekir. İkincisi, az adette üretim yaptığınız için üretim maliyetleriniz yüksek kalıyor olabilir, o zaman kar marjınızdan feda ederek doğru fiyatı sunmak zorundasınız. Üçüncüsü de toptan ürün alıp satıyorsanız, çok dikkatli olmalısınız, çünkü bir ürünün piyasa satış fiyatı az çok bellidir, eğer siz doğru ürünü yanlış zamanda piyasaya sokarsanız, rakipleriniz o üründen kurtulmak için çoktan indirimlere başlamış olabilir ve günün sonunda zararına satış yapabilirsiniz. İkinci maddemizin sonucu olarak doğru fiyatı sunabilmek için satın alma yada üretim maliyetlerinin doğrudan etkisi olduğunu unutmayın.

Geldik üçüncü maddeye, en sevdiğim madde, doğru fiyat yoktur, yanlış pazar vardır. İç piyasa dediğimiz Türkiye’ye uymayan bir ürün bile üretmiş olsanız, doğru pazar arayışlarına girmelisiniz. ürettiğiniz ürün Türkiye’de satılmasa bile rusya taraflarında yani CIS bölgesinde satılabilir yada arap yarım adasında yani orta doğu ülkelerinden birinde şans bulabilir ama ben uğraşamam eihracatla falan, çok meşakkatli işler onlar diyorsanız, o zaman şansınızı kendi internet siteniz yada trendyol, hepsiburada, n11 gibi pazaryerlerinde denemelisiniz. Yurtiçi Pazaryerleri avantajlı mıdır yoksa dezavantajlı mıdır diye soracak olursanız da, benim pazaryerleri ile ilgili önceki yazımdan bilgi alabilirsiniz.

Doğru ürünü aldık yada ürettik, doğru fiyatlara sunuyoruz, doğru pazar araştırmalarını da yaptık diyelim, bunların tümünün senkron yani uyumlu bir şekilde çalışabilmesi için doğru yazılım şarttır. Yazılımı baştan doğru seçerseniz, yani zemininizi sağlam temeller üzerine kurgularsanız, yarın o temelin üzerine kat çıkarken yapının sarsılmasını engellersiniz ama yok temeli kumdan yani kötü yazılımla atarsanız maksimum 2. yada 3. kata kadar çıkabilirsiniz, daha sonra kat çıkmaya çalışırsanız sallanmaya başlarsınız.

Tüm bunları hallettiniz diye varsayarsak, 4 madde de dört dörtlük uygulandı diyelim, ciro yükselir mi tabiki hayır. Bu zeminleri oluşturmak demek rüzgarı arkana almak demektir aslında, peki bu 4 maddeyi doğru uygulayarak rüzgarı arkamıza aldık diyelim, gaza nasıl basacağız, işte o zaman doğru dijital pazarlama stratejileri yaparak, doğru bütçe yönetimi yaparak, doğru mecra seçimlerinde bulunarak, uzun vadeli fayda sağlayacak doğru SEO çalışmaları ile pazar payınızı genişletebilirsiniz, eihracat tarafına yönelerek vites arttırabilirsiniz, internet sitenize yabancı diller ekleyebilir, kendi yurtdışı reklamlarınızı yapabilirsiniz, bu reklamlar sayesinde %60 geri ödemeye varan geri ödeme yani devlet teşviklerinden yararlanabilirsiniz, doğru yurtdışı pazarlarını tercih ederek, farklı kanallardan gelen ekstra cirolar yaratabilir ve nihai cironuzu yükseltebilirsiniz. Yazılımınız iyiyse tüm pazaryerlerinde aktif olarak, farklı ciro kanalları yaratabilirsiniz. Yine yazılımızın elverdiği ölçüde sanal stok yani dropshipping yaparak, satın alma maliyetlerini ortadan kaldırarak, olmayan bir ürünün satışını yapıp, ekstra cirolar elde edebilirsiniz ama unutmayın, sanal stok yönetimi markayı vezir de edebilir rezilde edebilir, çok doğru kurgulanması gerekir.

Bugünlük benden bu kadar. Eticaret yada eihracatta merak ettiğin konular varsa yorum olarak yazabilirsiniz, ilerleyen yazılarımda yazmak isterim.

Eğer danışmak istediğiniz bir konu olursa, aşağıdaki linklerden bana her daim ulaşabileceğinizi unutmayın.

Sevgiler, saygılarrrr.

Atatürk’ün Nutuk kitabının bana göre ana fikri şöyledir; “Eğer bir devrim yapacaksan, liderlerle ilerlemelisin” der Mustafa Kemal.

Eğer sizde eticarette yada her hangi bir iş de, başarılı olmak istiyorsanız, tek başınıza ilerleyemezsiniz yada bir yere kadar ilerlersiniz. O yüzden departmanlarınızın koltuklarına liderleri yada lider olabilecek yeti de çocukları oturtmalısınız.

Geçen black friday’de bi sipariş geldi, sabah 4’e kadar çalıştık abi yada kurban bayramına bir kampanya girdik, gelen mesajlara ve çağrılara yetişemedik valla. Bu gibi zamanlarda operasyonumu nasıl kurgulamalıyım diye merak ediyorsanız, etmeyin. Böyle zamanlarda operasyonel olarak patlamanız çok normaldir, o an kurguyu değiştiremeyeceğiniz için önemli olan bu gibi kriz ortamlarını nasıl yönettiğiniz yada başına koyduğunuz sağ duyulu yönetici yani liderlerdir.

Sıradan bir şirketin sahip olduğu; muhasebe, insan kaynakları, satın alma, yönetim kurulu, bilgi işlem, finans, üretim, lojistik, pazarlama gibi departmanlara bir eticaret şirketide sahiptir ve ekstra olarak, stüdyo, grafik, sosyal medya, pazaryeri, çağrı merkezi, yurtdışı gibi departmanları da bünyesinde bulundurur.

Peki bu departmanların başına lider oturturken neye dikkat etmeliyiz?

1- İşiyle ilgili geçmişi olacak? yani “Deneyimli” olacak,

2- Bölümünde en iyi iş bitiren o olacak yani “Tecrübeli” olacak,

3- Departmanının gideceği yolu tırnaklarıyla kazıyacak yani “Misyoner” olacak,

4- Geleceğinin planını yapacak yani “Vizyon Sahibi” olacak.

5- Fikirleri, yorumları, oturuşu, kalkışıyla bir tarzı olacak yani “Saygı Görecek”.

Şimdilik bu 5 özellik yeter diye düşünüyorum, yoksa saymakla bitiremeyeceğimiz kadar özellik mevcuttur, 

• Tutkulu Olması
• Fedakar Olması
• İnançlı Olması
• Güven Vermesi
• İlham Vermesi

Gibi bir çok ilavede bulunabiliriz lakin yukarıda saydığım 5 temel özellik, bence en önemlileridir. O yüzden bu özellikleri gördüğünüz takım arkadaşınızın liderlik yolu açılır yada önü kapalıysa açmanızda fayda vardır.

Tabi bu farkındalığı yaratabilmek için önce eticaret mağaza yöneticilerinin yada işyeri sahiplerinin tüm bölümlerde tek tek çalışmış olması, tüm işlerde bilgi ve deneyim sahibi olmaları gerekir yada işi hakikaten iyi bilen birinden danışmanlık yada uzun soluklu eğitim almaları gerekir.

Tabi bir başka dikkat etmeniz gereken konuda zincirin halkalarının standart olması gerektiğidir. Ne demek istiyorum? Eğer a departmanına yetiştirdiğiniz lider kötü, ve sorumlu olduğu operasyonu kötü yönetiyorsa, bu kötü sonuçtan b ve c departmanları da paylarını alır.

Herkesin anlaması için somut bir örnek vereyim; pazarlama departmanınız yada reklamlarınızı yöneten ajans gerçekten iyi, güzel reklamlar çıkıyor ve çıktığı reklamları alışverişler ile taçlandırıyor diyelim.

Bu gelen siparişleri de hazırlayan bir ekibiniz var haliyle, onunda adına envanter yada lojistik diyelim farketmez. Bu departmanınız da gelen siparişleri o kadar çirkin paketliyor ki, siparişin etrafını bantlıyor da bantlıyor, sürekli deli gibi sağdan soldan alttan üstten her yerden bant yapıyor, sizi sarf malzeme konusunda zarara uğratmasını geçtim, sipariş müşterinin eline ulaştığında, bu ne biçim paket, s.keyim bunu bu hale getireni diye bir de kulak çınlatıyor.

Ondan sonra ne oluyor? Dijital pazarlama ekibi, satın alanlara yeniden pazarlama reklamları yaptığında neden kötü sonuçlar alıyor? E alır tabi. Adam işini doğru yaptı ama zincirin bir halkası çok inceydi ve envanter halkasından koptu.

O yüzden siz siz olun, herhangi bir departmanın başına güçsüz bir lider koymayın, eğer koyarsanız az önce verdiğim örnekler gibi, güçsüz olan halka, sizin operasyonunuzun tamamını mahveder. Diğer departmanlardaki liderler yetenekli olsalar bile, o güçsüz halkadan dolayı ilerleyemiyor olabilirler.

Her zaman kabına sığamayan çocuklarla çalışın, kadronuz her zaman genç olsun.

Ayrıca lider, yönetici, sorumlu vasfı hiç farketmez, takım arkadaşınızı seçerken dikkat etmeniz gereken en önemli konuyu en sona sakladım, bununla alakalı da bir anekdot paylaşmak isterim;

Hoca tebeşirle tahtaya kocaman bir (1) rakamı yazıyor.

‘Bakın’ diyor. ‘Bu, kişiliktir. Hayatta sahip olabileceğiniz en değerli şey…’

Sonra (1)’in yanına bir (0) koyuyor:

‘Bu, başarıdır. Başarılı bir kişilik (1)’i (10) yapar’.

Bir (0) daha…

‘Bu, tecrübedir. (10) iken (100) olursunuz’. Sıfırlar böyle uzayıp gidiyor:

Yetenek… Disiplin… Sevgi…

Eklenen her yeni (0)’ın kişiliği 10 kat zenginleştirdiğini anlatıyor hoca… Sonra eline silgiyi alıp en baştaki (1)’i siliyor. Geriye bir sürü sıfır kalıyor. Ve hoca diyor ki;

‘Kişiliğiniz yoksa öbürleri hiçtir’.”

O yüzden bir lider seçerken, deneyimine, tecrübesine, vizyon sahibi olmasına bakmadan önce muhakkak kişiliğini tanımlamanızı tavsiye ederim.

Eğer bir uzman yardımına ihtiyacınız olursa, kişisel internet sitemi ve mail adresimi açıklamalar bölümüne bırakıyorum.

Sevgiler, saygılarrr.

Trendyol sizlere şu kadar para kazandırır ama hepsiburada sizden bu kadar para keser, amazon size şöyle tekme atar gibi basit basit konuşup diğer bloggerlar gibi zaman çalma niyetinde değilim.

Benim pazaryerleri anlayışım ve onlara bakış açım biraz daha farklı avantaj ve dezavantajlara geçmeden önce konuyu daha iyi anlamak için pazaryerlerinin biraz varoluş mantığını anlamaya çalışalım, hadi başlayalım.

Pazaryeri dediğimde aklınıza ilk ne gelir? Bir çok kişinin aklına, evlerine yakın, haftanın bir günü kurulan, başta meyve, sebze, kıyafet gibi temel ihtiyaçların satıldığı tezgahlar topluluğu geliyordur eminim.

Benim aklıma neden amazon, alibaba yada Türkiye’den trendyol, hepsiburada gibi online satış siteleri geliyor? Pazaryeri dediğimde benim aklıma neden sesi kısılana kadar bağıran pazarcı amca ve teyzeler, taze meyve, sebzeler gelmiyor? Neden aklıma elektronikten, bebek giyime, yapı & hırdavattan ev tekstiline kadar geniş ürün yelpazesi sunan internet siteleri geliyor?

Adım atmaktan korkma! isimli ilk yazımda 1789’da başlayan yakın çağ’ın maalesef pandemi ile bittiğini, 2020 itibari ile dijital çağın başladığını ilan etmiştim. Sanıyorum 10 senedir eticaret içinde çalışmamda bunun üzerine eklenince pazaryeri dendiğinde benim aklıma duygusuz, soyut, online internet sitelerinin gelmesi normal.

Pekii MS100-110 yıllarında sadece 150 tezgah yani mağazayla Roma’da kurulan Trajan Pazarı ile başlayan pazaryeri hikayesi, 15. yüzyılda istanbul’da kurulan kapalıçarşıda 4.000 mağaza ile serüvenine devam etmiş ve içinde bulunduğumuz yıllara doğru da amazon, trendyol, rakuten gibi dünyanın farklı yerlerinde türeyen online pazaryerleri ile yüzbinlerce sanal mağazaya evrilmiştir.

Peki MS 110 yılında Roma’da kurulan Trajan Pazarı ile 2010 yılında kurulan Trendyol Pazaryeri arasında tam 1900 yıl olmasına rağmen bu iki pazaryeri arasındaki ortak noktaları ve değişkenleri sayalım desem, ne dersiniz? Ortak noktalardan başlayalım;

1. Üreticiler
2. Tüketiciler
3. Mağaza yapısı
4. Pazaryeri olmaları diyebilir miyiz? Deriz.

        Peki değişkenleri sayalım desem, 

1. Yine Üreticiler
2. Yine Tüketiciler
3. Mağaza yapısı
4. Pazaryeri olmaları diyebilir miyiz?

Sanırım buna da diyebiliriz. 

Hem ortak noktalar hem de değişkenler aynıysa toplam 1900 yılda sürecin sadece evrildiğini, ticaretin şeklinin değişmediği rahatlıkla söyleyebiliriz.

Neden? Artık üreticinin ürettiği ürün binlerce kilometre öteye hızlı bir şekilde gidebiliyor yada tüketicinin aldığı ürün binlerce kilometre öteden anında gelebiliyor, daha önce hiç görmediğin bir yerde mağaza açıp, hiç tanımadığın ödeme kuruluşundan paranı alabiliyorsan ortada sadece evrimleşme gerçeği vardır.

Gelelim yazının asıl mevzusuna. Pazaryerlerinde mağaza açıp, satıcı olmanın avantajları ve dezavantajları nelerdir;

        Avantajları;

1. İnternet sitesi yada uygulama açmaya gerek kalmadan direk satışa başlayabilirsiniz,
2. Ürününüz henüz çok yeni ve tanınmamış bir ürün olsada, pazaryerinde yayınlamaya başlamasıyla yeterli güveni bir anda sağlayabilirsin,
3. Sitenize ziyaretçi çekme gibi bir derdiniz yoktur, pazaryerlerinin ciddi reklam bütçeleri olduğu için tüm mecralardan reklamla kendilerini duyururlar,
4. Ürünlerinizi yada mağaza sayfanızı binlerce hatta onbinlerce kişi aynı anda görüntüleyebilir ve siz bunun için ek bir sunucu yani barındırma maliyeti ödemezsiniz,
5. Sanal pos anlaşması yapmanıza gerek kalmaz, çünkü müşteriden ödemeyi pazaryeri alır
6. Yine aynı şekilde kargo anlaşması yapmanıza gerek kalmaz, pazaryerinin anlaşmasıyla ürünlerinizi gönderebilirsiniz,

        Evet avantajları saydık, geçelim dezavantajlara;

1. Herkesin bildiği ve tahmin ettiği gibi pazaryerlerinin her satıştan aldığı komisyon oranları mevcuttur, bu oranlar %5’den başlayıp %30lara kadar çıkabilir,
2. Sattığınız bir ürünü, sizinle aynı anda bir sürü satıcı satabildiğinden dolayı, .. her defasında en uygun fiyatı sunmanız gerekir, bu da sizin kâr marjınızı minimize eder,
3. Kargo gibi elinizde olmayan sebeplerden dolayı alacağınız kötü yorumlar satışlarınızı azaltabilir,
4. Gecikmeler, tedarik edememe yada ürünün defolu gönderimlerinizde pazaryerleri tarafından sizlere para kesintileri yapılabilir,
5. Data yönetimi yapamazsınız, bu bence en önemli maddelerden bir tanesi, ne demek istiyorum hemen açıklayayım. Sizden ürün satın alan birinin sadece adını, soyadını ve adresini bilirsiniz ama sizin ürününüzün yanında başka hangi ürünleri aldığını yada almadan önce hangi ürünleri gezdiğini, incelediğini, favorilere attığını, sepetine ekleyip çıkardığını bilemezsiniz. Bilemediğiniz içinde, ihtiyacınız olduğunda o müşteriyi dürtemez yada yeniden pazarlama yapamaz ve bir daha o müşteriden gelir elde edemeyebilirsiniz.
6. En önemlisi bir hikaye yaratamazsınız, tüm yatırımınızı sizin olmayan bir sisteme yapmış olursunuz. Adı anılan trajan pazarı yada trendyol pazaryeri olur, senin hikayen, aynı ürünü bir başkası daha uygun fiyata satana kadar yada mağaza puanın düşene kadar devam eder.

Evet toplamda 6 avantaj, 6 tane dezavantaj olmak üzere toplam 12 madde saydım, artık karar sizin, yatırımını pazaryerine mi yapmak istersin, yoksa kendi sitenden bir marka mı yaratmak istersin. Sürüm mantığında mı ilerlersin yoksa karlılık üzerinde mi durursun bunlar tamamen size bağlı bir konular.

Sevgiler, saygılarrr..